การค้าผ่านแดนไปจีนมีมูลค่า 5.21 หมื่นล้านบาท ขยายตัว 47.8%YoY ในช่วงไตรมาส 1/2568 สะท้อนศักยภาพเส้นทางขนส่งผ่านแดนในการทำตลาดจีน (รูปที่ 1) แรงหนุนจากดีมานด์ตลาดจีนตอนใต้ในกลุ่มสินค้าศักยภาพของไทย บวกกับเส้นทางรถไฟจีน-สปป.ลาว ขนส่งสะดวกรวดเร็วหนุนให้การขนส่งผ่านแดนไปจีนมีความสำคัญมากขึ้นคิดเป็น 18% ของการส่งออกไทยไปจีนทั้งหมด
สินค้าดาวรุ่งของไทย 3 อันดับแรก ยังคงเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการส่งออกไปจีน รวมแล้วมีสัดส่วนกว่า 73% ของการส่งออกผ่านแดนไปจีน โดยเฉพาะฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ที่ใช้จัดเก็บข้อมูลกำลังอยู่ในกระแสความต้องการของเทคโนโลยีโลก ยางพาราที่ไทยเป็นแหล่งผลิตสำคัญ รวมถึงผลไม้สดจำพวกทุเรียน มังคุด และลำไยเป็นที่ต้องการของตลาดจีนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
การส่งออกไปจีนเปลี่ยนจากขนส่งทางเรือมาใช้การขนส่งผ่านแดนมากขึ้น จนทำให้ตั้งแต่ปี 2566 จีนกลายเป็นตลาดอันดับ 1 ของการส่งออกผ่านแดน จากพัฒนาการความสะดวกทั้งความรวดเร็วในการขนส่ง มีหลายเส้นทางที่เข้าสู่ตลาดจีนตอนใต้ได้โดยตรง และการเปิดด่านศุลกากรที่อนุญาตให้ผลไม้ผ่านแดนที่พื้นที่กว่างซีกับด่านรถไฟจีน-ลาว ในช่วงที่ผ่านมา ทำให้การส่งออกผลไม้ผ่านแดนเร่งตัวขึ้น โดยการส่งออกจากไทยผ่านรถไฟจีน-สปป.ลาวเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าตัวมีมูลค่า 1.8 หมื่นล้านบาท ในปี 2567 (จาก 1 หมื่นล้านบาท ในปี 2566) กลายเป็นเส้นทางสายใหม่ที่ใช้ส่งผลไม้ไทยไปมณฑลหยุนหนานและสามารถส่งต่อไปถึงเฉิงตูและฉงชิ่งของจีนได้ด้วยเวลา 4 วัน ร่นเวลาจากการขนส่งทางเรือผ่านมณฑลฝั่งตะวันออกที่ใช้เวลา 10 วัน ซึ่งในปัจจุบันการส่งออกด้วยรถไฟมีสัดส่วนเพิ่มเป็น 7.5% ของการส่งออกผ่านแดนไปจีน (จาก 4.7% ในปี 2566)
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า แนวโน้มการส่งออกผ่านแดนไทยไปจีนจะยิ่งเร่งตัวขึ้นอีกในไตรมาส 2/2568 เนื่องจากเป็นช่วงที่ผลผลิตผลไม้เมืองร้อนทั้งทุเรียน มังคุด ลำไยทยอยออกสู่ตลาด ประกอบกับสภาพอากาศที่เอื้ออำนวยส่งผลให้ผลผลิตปีนี้มีสัญญาณเพิ่มขึ้นจากปีก่อนค่อนข้างมาก รวมทั้งสินค้าฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ ยางพาราและผลิตภัณฑ์ และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่มีแนวโน้มเติบโตตอบโจทย์การบริโภคล้วนอานิสงส์ต่อการส่งออกผ่านแดนไปจีน ส่งผลบวกต่อเนื่องทำให้การค้าผ่านแดนไปจีนทั้งปี 2568 มีมูลค่าเพิ่มขึ้นคาดว่าขยายตัวไม่ต่ำกว่า 7% มูลค่าส่งออกราว 2.6 แสนล้านบาท คงความเป็นตลาดส่งออกผ่านแดนอันดับ 1 ของไทยต่อเนื่องเป็นปีที่ 3
นอกจากนี้ เส้นทางการค้าผ่านแดนจะยิ่งมีบทบาทสำคัญในการกระจายผลไม้ไทยไปสู่ตลาดจีนตอนใต้และพื้นที่ตอนในได้อีกมาก โดยเฉพาะทุเรียนสดที่ใช้ช่องทางนี้ขนส่งเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 75% ของการส่งออกทุเรียนทั้งหมดที่ไปจีน (จาก 48% ในปี 2563) และตั้งแต่ปี 2564 ที่เริ่มเปิดใช้รถไฟจีน-สปป.ลาว ยิ่งทำให้การระบายสินค้าผลไม้สดเข้าสู่ตลาดได้เร็ว ไม่เพียงเจาะตลาดมณฑลหยุนหนานของจีน แต่สามารถส่งต่อสินค้าไปยังจีนตอนกลางทั้งเฉิงตูและฉงชิ่งซึ่งเป็นตลาดขนาดใหญ่ได้อีกด้วย อย่างไรก็ดี การทำตลาดจะราบรื่นจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการตรวจสอบคุณภาพผลผลิตโดยเฉพาะความปลอดภัยไม่มีสารตกค้างเป็นสิ่งที่ทางการจีนตรวจสอบอย่างเคร่งครัด
