ธนาคารพาณิชย์และบริษัทย่อยรวม 9 แห่ง ปิดปี 2568 ด้วยภาพการประคองผลการดำเนินงาน สะท้อนจากการชะลอตัวติดต่อกันเป็นปีที่สองของกำไรสุทธิ โดยการเพิ่มขึ้นของรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย เข้ามาช่วยบรรเทาผลกระทบ จากการลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 4 ปีของรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ ที่เผชิญกับแรงกดดันที่เพิ่มมากขึ้นจากการปรับตัวลงของอัตราดอกเบี้ยในประเทศและการหดตัวของสินเชื่อ  สถานการณ์ของปี 2568 ดังกล่าว ช่วยสะท้อนประเด็นสำคัญที่ต้องเตรียมรับมือ แต่จุดที่มีความแตกต่างกันคือ ในปี 2569 สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและธุรกิจจะมีความท้าทายมากขึ้น ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่า โจทย์สำคัญของธุรกิจแบงก์ปี 2569 จะอยู่ที่ 3 เรื่องหลัก ได้แก่ การกระจายแหล่งรายได้ การบริหารจัดการต้นทุนในทุกมิติ และ การจัดการปัญหาคุณภาพสินทรัพย์

เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับสุทธิ ณ สิ้นเดือน ธ.ค. 2568 อยู่ที่ระดับ 13.60 ล้านล้านบาท ลดลง 1.50% YoY ซึ่งเป็นการหดตัวต่อเนื่องเป็นปีที่สอง หลังจากที่หดตัว 0.66%YoY ในปี 2567 นำโดย การลดลงของสินเชื่อธุรกิจเอสเอ็มอีและสินเชื่อรายย่อย โดยเฉพาะสินเชื่อเช่าซื้อ ทั้งนี้ สัญญาณอ่อนแอของสินเชื่อสอดคล้องกับภาพรวมเศรษฐกิจไทยที่เผชิญปัจจัยกดดันจากทั้งในและต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาหนี้ครัวเรือน ประเด็นการเมืองในประเทศ ผลกระทบของภัยธรรมชาติ ตลอดจนความไม่แน่นอนของนโยบายภาษีสหรัฐฯ ส่งผลให้สถาบันการเงินพิจารณาปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างระมัดระวังต่อเนื่อง ควบคู่ไปกับการให้ความช่วยเหลือลูกหนี้กลุ่มเปราะบาง ขณะที่ฝั่งผู้กู้เองก็มีความระมัดระวังในการก่อหนี้ด้วยเช่นกัน ด้านเงินรับฝาก ณ สิ้นเดือนธ.ค. 2568 อยู่ที่ระดับ 16.48 ล้านล้านบาท ขยายตัว 2.19% YoY เทียบกับ 1.40% YoY ในเดือนธ.ค. 2567 นำโดย การเพิ่มขึ้นของเงินฝากออมทรัพย์ ขณะที่เงินฝากประจำปรับตัวลงสอดคล้องกับทิศทางดอกเบี้ยในประเทศที่อยู่ในช่วงขาลง ส่วนภาพรวมการออกแคมเปญเงินฝากประจำพิเศษปี 2568 นั้น ส่วนใหญ่เป็นแคมเปญระยะสั้นและมีการปรับลดอัตราดอกเบี้ยให้สอดคล้องกับภาวะตลาด ทั้งนี้ ยังไม่พบสัญญาณการแข่งขันระดมเงินฝาก เนื่องจากสภาพคล่องโดยรวมยังอยู่ในระดับสูง ประกอบกับสินเชื่อยังมีแนวโน้มอ่อนแอต่อเนื่อง ส่งผลให้สถาบันการเงินยังคงให้ความสำคัญกับการบริหารต้นทุนเงินฝากให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

ธนาคารพาณิชย์และบริษัทย่อยรวม 9 แห่ง ปิดจบปี 2568 ด้วยภาพการประคองผลการดำเนินงาน ซึ่งสะท้อนจากการชะลอตัวติดต่อกันเป็นปีที่สองของกำไรสุทธิ โดยมีการเพิ่มขึ้นของรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย เข้ามาช่วยบรรเทาผลกระทบจากการลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 4 ปีของรายได้ดอกเบี้ยสุทธิที่เผชิญกับแรงกดดันที่เพิ่มมากขึ้นจากการปรับตัวลงของอัตราดอกเบี้ยในประเทศและการหดตัวของสินเชื่อ  สำหรับแนวโน้มในปี 2569 สถานการณ์ของปี 2568 ดังกล่าว ช่วยสะท้อนประเด็นสำคัญที่ธนาคารพาณิชย์ต้องเตรียมรับมือต่อเนื่องในปี 2569 แต่จุดที่มีความแตกต่างกันคือ ในปีนี้ สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและธุรกิจจะมีความท้าทายมากขึ้นต่อการประคองผลการดำเนินงาน ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่า โจทย์สำคัญของธุรกิจแบงก์ปี 2569 จะอยู่ที่ 3 เรื่องหลัก คือ (1) การกระจายแหล่งรายได้ โดยเฉพาะรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย เพื่อชดเชยผลกระทบจากรายได้ดอกเบี้ยสุทธิซึ่งยังคงเผชิญแรงกดดันต่อเนื่องในปี 2569 (2) การบริหารจัดการต้นทุนในทุกมิติ ซึ่งรวมไปถึงต้นทุนทางการเงิน และ (3) การจัดการปัญหาคุณภาพสินทรัพย์ ซึ่งอาจต้องเฝ้าระวังการไหลตกชั้นของหนี้ดีและการไถลลงต่อเนื่องของหนี้ที่เริ่มมีปัญหาการชำระคืน รวมถึงการดูแลระดับการกันสำรองฯ ให้เหมาะสมกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างปี

เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับสุทธิ ณ สิ้นเดือนต.ค. 2568 อยู่ที่ระดับ 13.32 ล้านล้านบาท ลดลง 2.18% YoY เนื่องจากยังคงเผชิญแรงกดดันจากการชำระคืนหนี้ของลูกหนี้ ขณะที่การปล่อยสินเชื่อใหม่เป็นไปอย่างระมัดระวัง สอดคล้องกับรายงานผลการสำรวจภาวะและแนวโน้มสินเชื่อประจำไตรมาส 3/2568 ของธปท. ซึ่งสะท้อนว่ามาตรฐานการให้สินเชื่อยังมีแนวโน้มเข้มงวดต่อเนื่องในไตรมาส 4/2568 ทั้งในส่วนสินเชื่อภาคธุรกิจ โดยเฉพาะ SME และสินเชื่อภาคครัวเรือน  ด้านเงินรับฝาก ณ สิ้นเดือนต.ค. 2568 อยู่ที่ระดับ 16.25 ล้านล้านบาท ขยายตัว 0.43% YoY ส่วนหนึ่งเป็นผลจากฐานเปรียบเทียบที่ค่อนข้างสูงในช่วงเดียวกันปีก่อน สำหรับการออกแคมเปญเงินฝากประจำพิเศษในเดือนต.ค. 2568 นั้น พบว่า จำนวนแคมเปญออกใหม่ดีดตัวขึ้นจากเดือนก่อนหน้า โดยแคมเปญออกใหม่ส่วนใหญ่ยังคงเป็นแคมเปญระยะสั้นและมีการปรับดอกเบี้ยเงินฝากให้สอดคล้องกับภาวะตลาด

จากการรวบรวมข้อมูลงบการเงินของกลุ่มแบงก์ 9 แห่งที่จดทะเบียนใน SET ศูนย์วิจัยกสิกรไทยพบว่า รายได้ดอกเบี้ยสุทธิหดตัวลง 7.8% YoY ใน 3Q-2568 ขณะที่ NIM ชะลอลงต่อเนื่องสอดคล้องกับทิศทางดอกเบี้ยในประเทศและสินเชื่อที่หดตัวลง อย่างไรก็ดี กลุ่มแบงก์ในภาพรวมยังสามารถประคองผลการดำเนินงานไว้ได้ เนื่องจากมีรายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ยมาช่วยชดเชย โดยเฉพาะกำไรจากเงินลงทุนและกำไรสุทธิจากเครื่องมือทางการเงินที่วัดมูลค่าด้วยมูลค่ายุติธรรมผ่านกำไรหรือขาดทุน (FVTPL) ซึ่งกำไรทั้ง 2 ส่วนรวมกันมีสัดส่วนประมาณ 22.4% ของกำไรจากการดำเนินงานก่อนหักสำรองฯ ใน 3Q-2568 การเร่งปรับโครงสร้างหนี้ให้กับลูกหนี้ และการจัดการเชิงรุกต่อปัญหาสินเชื่อด้อยคุณภาพช่วยชะลอการไหลของ NPL ส่งผลทำให้สัดส่วน NPL ขยับขึ้นไม่มากไปอยู่ที่ 3.18% ต่อสินเชื่อรวม แต่สินเชื่อ Stage 2 ที่ยังอยู่ในระดับสูง สะท้อนว่า สถาบันการเงินยังต้องติดตามความสามารถในการชำระคืนหนี้ของลูกหนี้อย่างใกล้ชิด และอาจยังคงต้องตั้งสำรองในระดับสูง 3 ประเด็นท้าทายที่รออยู่ใน 4Q-2568 ได้แก่ 1) รายได้จากธุรกิจหลัก และ NIM อาจชะลอลงตามภาพเศรษฐกิจที่ฟื้นช้า 2) NPLs ยังเป็นโจทย์ต่อเนื่องอาจทำให้ยังต้องตั้งสำรองฯ สูงเพื่อรองรับความไม่แน่นอน และ 3) การเร่งบริหารจัดการต้นทุนให้มีประสิทธิภาพเพื่อช่วยประคองผลการดำเนินงานในช่วงดอกเบี้ยขาลง

แม้รายได้จากธุรกิจหลักยังคงอ่อนแอ แต่กลุ่มแบงก์ยังสามารถประคองผลการดำเนินงานไว้ได้ในไตรมาส 3/2568 เนื่องจากมีแรงหนุนจากกำไรจากเงินลงทุน การเพิ่มขึ้นของ FVTPL และรายได้ค่าธรรมเนียมที่เชื่อมโยงกับสภาวะตลาดเงินตลาดทุน ผลตอบแทนจากการปล่อยสินเชื่อลดลงเร็วกว่าต้นทุนทางการเงิน และ NIM กลุ่มแบงก์ปรับตัวลงมาแล้ว 4 ไตรมาสติดต่อกัน ขณะที่ แม้ว่าสัดส่วน NPL ขยับขึ้นเล็กน้อยในไตรมาส 3/2568 แต่ปัญหาคุณภาพสินเชื่อยังเป็นประเด็นติดตามต่อเนื่อง ภาพงบการเงินรวมของกลุ่มแบงก์ 9 แห่งอาจสะท้อนว่า ข้อมูลของระบบแบงก์ไทย 17 แห่งที่จะทยอยประกาศออกมาหลังจากนี้น่าจะมีภาพที่คล้ายคลึงกัน และเมื่อต่อภาพไปในช่วงที่เหลือของปี 2568 ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า ความไม่แน่นอนของสถานการณ์เศรษฐกิจจะเป็นโจทย์ที่ท้าทายต่อรายได้จากธุรกิจหลักอย่างการปล่อยสินเชื่อ และเมื่อรวมกับผลของทิศทางดอกเบี้ยที่มีโอกาสปรับลดลงอีกครั้งก่อนสิ้นปี อาจทำให้ NIM ของระบบแบงก์ไทยชะลอลงต่อเนื่องไปอยู่ต่ำว่าระดับ 2.72% ในไตรมาสสุดท้ายของปี 2568

เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับสุทธิอยู่ที่ 13.59 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน ก.ค. 2568 ลดลง 1.37% YoY เนื่องจากการชำระคืนหนี้ของลูกหนี้ยังคงอยู่ในระดับสูง ประกอบกับธนาคารยังคงพิจารณาปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างระมัดระวังท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจที่มีแนวโน้มชะลอตัวและเผชิญกับความไม่แน่นอนสูงขึ้น สอดคล้องกับรายงานผลการสำรวจภาวะและแนวโน้มสินเชื่อประจำไตรมาส 2/2568 ของธปท. ซึ่งสะท้อนว่ามาตรฐานการให้สินเชื่อภาคธุรกิจและสินเชื่อภาคครัวเรือนยังมีแนวโน้มเข้มงวดต่อเนื่องในไตรมาส 3/2568 ด้านเงินรับฝาก อยู่ที่ระดับ 16.21 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน ก.ค. 2568 ขยายตัว 1.31% YoY โดยเงินฝากยังสามารถประคองตัวในแดนบวกได้ตามการเพิ่มขึ้นของเงินฝากกลุ่มออมทรัพย์ แต่กรอบการเติบโตของเงินฝากยังอยู่ในระดับต่ำสอดคล้องกับภาพรวมสินเชื่อที่ชะลอลง

เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับสุทธิอยู่ที่ 13.68 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน มิ.ย. 2568 ลดลง 1.26% YoY เนื่องจากยังคงเผชิญแรงกดดันจากการชำระคืนหนี้ของลูกหนี้ ประกอบกับธนาคารยังคงพิจารณาปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างระมัดระวัง สอดคล้องกับภาพรวมที่ธนาคารต่าง ๆ ส่งสัญญาณเน้นการเติบโตของสินเชื่อใหม่ในกลุ่มลูกค้าที่มีศักยภาพ ควบคู่กับการช่วยเหลือลูกหนี้เดิมที่อยู่ในกลุ่มเปราะบาง ด้านเงินรับฝาก อยู่ที่ระดับ 16.14 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน มิ.ย. 2568 ขยายตัว 1.01% YoY หลักๆ จากการขยายตัวของเงินฝากออมทรัพย์ ขณะที่เงินฝากประจำขยับลดลงซึ่งเป็นไปตามทิศทางดอกเบี้ยที่ปรับตัวลง อย่างไรก็ดีแม้เงินฝากจะขยายตัวในกรอบต่ำ แต่ไม่กระทบสภาพคล่องโดยรวมที่ยังคงอยู่ในระดับสูง

​ศูนย์วิจัยกสิกรไทย สรุปข้อมูลสินเชื่อและเงินฝากของธนาคารพาณิชย์ไทย 17 แห่ง ณ สิ้นเดือน พ.ค. 2568 เงินให้สินเชื่อและดอกเบี้ยค้างรับสุทธิอยู่ที่ 13.68 ล้านล้านบาท ณ สิ้นเดือน พ.ค. 2568 ลดลง 1.3% YoY ซึ่งเป็นการลดลงต่อเนื่องนับตั้งแต่เดือน มิ.ย. 2567 สะท้อนแรงกดดันจากการชำระคืนหนี้ ประกอบกับธนาคารยังคงพิจารณาปล่อยสินเชื่อใหม่อย่างระมัดระวังต่อเนื่องท่ามกลางปัจจัยเสี่ยงที่เพิ่มสูงขึ้น ส่วนเงินรับฝากยังคงเพิ่มขึ้น แต่เป็นการเพิ่มขึ้นในอัตราที่ชะลอลงมาที่ 1.0% YoY ในเดือนพ.ค. 2568 โดยมียอดคงค้างอยู่ที่ 16.23 ล้านล้านบาท โดยการชะลอตัวของเงินฝากสอดคล้องกับภาพรวมสินเชื่อที่ยังคงอ่อนแอ แต่ไม่กระทบสภาพคล่องโดยรวมที่ยังคงอยู่ในระดับสูง

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่า รายชื่อที่ได้รับความเห็นชอบให้จัดตั้ง Virtual Bank ข้างต้น มีจุดแข็งที่สามารถให้บริการทางการเงินตามที่ ธปท. อยากเห็น (Green Line) ที่แตกต่างกัน แต่สามารถช่วยตอบโจทย์และเติมเต็มบริการทางการเงินให้กับ Ecosystem ของภาคการเงิน รวมทั้งสามารถช่วยส่งเสริมให้เกิดนวัตกรรมทางการเงินรูปแบบใหม่ในระบบการเงินไทย

​เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 2568 ธปท. ประกาศรายชื่อผู้ได้รับความเห็นชอบให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank) จำนวน 3 ราย ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่า แม้รายชื่อที่ได้รับความเห็นชอบให้จัดตั้ง Virtual Bank จะมีจุดแข็งที่สามารถให้บริการทางการเงินที่สอดคล้องกับ Green Line ของธปท. ที่แตกต่างกัน แต่ทั้ง 3 รายล้วนมีความเชี่ยวชาญในการให้บริการทางการเงินสำหรับรายย่อยและ SMEs เป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี รวมถึงมีพันธมิตรที่แข็งแกร่งศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า ในช่วง 3 ปีแรกจะเห็นภาพการเร่งสร้างฐานลูกค้าด้วยการนำเสนอผลิตภัณฑ์เงินฝากเป็นหลัก โดยเฉพาะนวัตกรรมของผลิตภัณฑ์เงินฝากที่ตอบโจทย์เฉพาะรายบุคคลและอาจให้ดอกเบี้ยที่สูงกว่าธนาคารพาณิชย์ทั่วไปเล็กน้อย และตามมาด้วยการนำเสนอผลิตภัณฑ์ในฝั่งสินเชื่อและการลงทุนนอกจากนี้ อีกหนึ่งจุดเปลี่ยนที่สำคัญสำหรับผู้เล่นในภาคการเงิน ทั้งธนาคารพาณิชย์และนอนแบงก์อื่นๆ ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน รวมถึง Virtual Bank ที่กำลังเตรียมจะเริ่มดำเนินการ ก็คือ Open Data ซึ่งธปท. และหน่วยงานทางการอยู่ระหว่างผลักดันให้เกิดขึ้น อย่างไรก็ดี โจทย์ท้าทายจะอยู่ที่ความสามารถและศักยภาพของผู้เล่นในภาคการเงินที่จะนำข้อมูลเหล่านั้นไปเพิ่มแต้มต่อให้กับการให้บริการทางการเงิน รวมถึงรับมือกับความท้าทายเชิงโครงสร้าง เช่น หนี้ครัวเรือนสูง รายได้ครัวเรือนและภาคธุรกิจที่ยังไม่ฟื้นตัวกลับมาเป็นปกติ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการปล่อยสินเชื่อทั้งรายย่อยและ SMEs

ในเดือนเมษายน 2568 สินเชื่อในระบบธนาคารยังคงหดตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 11 โดยลดลง -1.78% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงการชำระคืนหนี้ของลูกค้าและความระมัดระวังของธนาคารในการปล่อยสินเชื่อใหม่ ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ยังมีปัจจัยลบ ขณะที่เงินฝากยังขยายตัวได้ 1.10% YoY โดยเฉพาะเงินฝากออมทรัพย์และกระแสรายวัน ซึ่งได้รับแรงหนุนจากแคมเปญเงินฝากพิเศษของธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (SFIs) ที่ต้องการรักษาฐานลูกค้าในช่วงดอกเบี้ยขาลง

ในเดือนพฤษภาคม 2568 ธนาคารพาณิชย์ไทย โดยเฉพาะกลุ่ม D-SIBs ได้ปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ทั้ง MRR, MLR และ MOR ลงราว 0.05–0.15% ตามการลดดอกเบี้ยนโยบายของธนาคารแห่งประเทศไทยในเดือนเมษายน ซึ่งอยู่ที่ระดับ 1.75% สำหรับไตรมาสที่ 2 การลดดอกเบี้ยครั้งนี้—เป็นครั้งที่สองในปีเดียวกัน—มุ่งช่วยเหลือลูกหนี้ธุรกิจและสินเชื่อบ้านที่อยู่ในช่วงปรับดอกเบี้ย โดยคาดว่าจะลดภาระดอกเบี้ยรวมได้ประมาณ 4.4–4.9 พันล้านบาท ครอบคลุมสินเชื่อกว่า 56.6% ของระบบธนาคารไทย

​หลังการปรับลดดอกเบี้ยนโยบายของ กนง. เมื่อปลายเดือน เม.ย. 2568 ธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ในกลุ่ม D-SIBs หลายแห่งเริ่มทยอยปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ MRR, MLR และ MOR ลง โดยรูปแบบของการปรับดอกเบี้ยของแบงก์ในรอบนี้เป็นการปรับลดดอกเบี้ย 2 ขา โดยธนาคารพาณิชย์หลายแห่งมีการปรับอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำทั่วไปบางตัวลงในช่วงเวลาไล่เลี่ยกันเช่นกัน  หากมองย้อนกลับไปที่การลดดอกเบี้ยของ  กนง. 3 รอบที่ผ่านมา พบว่ามีการทยอยส่งผ่านมายังอัตราดอกเบี้ยและส่วนต่างอัตราดอกเบี้ย (NIM) ในระบบแบงก์ไทย เพราะแม้ผลในด้านหนึ่งจากการปรับลดดอกเบี้ยจะทำให้ต้นทุนการระดมเงินฝากลดลง แต่ในอีกด้านหนึ่งก็กดดันให้ผลตอบแทนจากการปล่อยสินเชื่อลดลงตามไปด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะในช่วงที่อานิสงส์จากการปล่อยสินเชื่อใหม่ยังมีจำกัดตามสัญญาณอ่อนแอของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เมื่อรวมผลของการปรับลดดอกเบี้ยของธนาคารพาณิชย์ในช่วงเดือน เม.ย.-พ.ค. 2568 ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่า NIM ของระบบแบงก์ไทยมีแนวโน้มชะลอลงต่อเนื่องในไตรมาสที่ 2/2568 มาอยู่ที่ 2.83% และประเมินว่า NIM ยังมีโอกาสลดลงต่อเนื่องอีกในช่วงครึ่งหลังของปี 2568 อย่างไรก็ดี ประเมินว่า ผลดีของการลดดอกเบี้ยรอบนี้จะอยู่ที่ลูกหนี้สินเชื่อธุรกิจและรายย่อยที่กำลังจะเข้าสู่ช่วงปรับดอกเบี้ย โดยคาดว่า สินเชื่อธุรกิจ สินเชื่อบ้าน และสินเชื่อบุคคลที่มีหลักประกันอื่น ๆ ที่น่าจะได้รับอานิสงส์จากการลดดอกเบี้ยเงินกู้ก่อนสิ้นปี 2568 จะมีสัดส่วนประมาณ 56.6% ของสินเชื่อรวมทั้งระบบแบงก์ไทย

ในเดือนมีนาคม 2568 สินเชื่อในระบบยังคงหดตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 10 โดยลดลง -1.57% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงความระมัดระวังของสถาบันการเงินต่อปัจจัยเสี่ยงและคุณภาพหนี้ที่ยังเปราะบาง ขณะที่เงินฝากขยายตัวดีขึ้นจากเดือนก่อนหน้า โดยเฉพาะเงินฝากออมทรัพย์ที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามแคมเปญใหม่ที่ออกมาในช่วงต้นปี กราฟแสดงการเปลี่ยนแปลงของสินเชื่อและเงินฝากตั้งแต่มีนาคม 2567 ถึงมีนาคม 2568 ชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของพฤติกรรมทางการเงินในภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่

ในไตรมาสที่ 1 ปี 2568 ธนาคารไทยเผชิญแรงกดดันจากรายได้ธุรกิจหลักที่ปรับตัวลดลง โดยรายได้ดอกเบี้ยสุทธิหดตัว -3.4% QoQ และรายได้ค่าธรรมเนียมลดลง -4.7% YoY ขณะที่กำไรสุทธิจากเครื่องมือทางการเงินและเงินลงทุนเข้ามาช่วยพยุงผลประกอบการ คิดเป็นถึง 30% ของกำไรสุทธิในไตรมาสนี้ ด้าน NIM ลดลงจาก 3.44% ในไตรมาสก่อนหน้าเหลือ 3.28% สะท้อนผลจากดอกเบี้ยที่ปรับลดลง ส่วนการตั้งสำรองต่อสินเชื่อเริ่มทรงตัวที่ 1.50% และ NPL Ratio กลับมาสูงขึ้นเป็น 3.14% สะท้อนความเปราะบางของคุณภาพสินเชื่อ ท่ามกลางโจทย์ท้าทายตลอดปี เช่น แนวโน้มดอกเบี้ยขาลง เศรษฐกิจที่โตช้า และการกระจายตัวของรายได้จากธุรกิจหลัก

ในเดือนกุมภาพันธ์ 2568 ภาพรวมสินเชื่อในระบบยังคงหดตัวต่อเนื่อง โดยลดลง -1.37% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจที่ยังฉุดรั้งความต้องการสินเชื่อใหม่ โดยเฉพาะสินเชื่อธุรกิจที่หดตัวแรงถึง -2.18% ขณะที่สินเชื่ออุปโภคบริโภคลดลงเล็กน้อย -0.37% ด้านสินเชื่อที่อยู่อาศัยก็ยังไม่ฟื้นตัว โดยจำนวนบัญชีใหม่ที่ได้รับอนุมัติครบทุกขั้นตอนยังอยู่ในระดับต่ำต่อเนื่องตั้งแต่ปลายปี 2566 สะท้อนถึงความระมัดระวังของผู้บริโภคและสถาบันการเงินต่อภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่แน่นอน

ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ผ่อนคลายเกณฑ์การปล่อยสินเชื่อที่อยู่อาศัย (LTV) แบบชั่วคราว ตั้งแต่วันที่ 20 ตุลาคม 2564 ถึง 31 ธันวาคม 2565 โดยอนุญาตให้สถาบันการเงินสามารถปล่อยสินเชื่อได้สูงสุด 100% ของมูลค่าหลักประกัน สำหรับการซื้อที่อยู่อาศัยทุกหลัง รวมถึงสินเชื่อ Top-up ทุกประเภท ก่อนการผ่อนคลาย: บ้านหลังแรก: สินเชื่อสูงสุด 100% หลังที่ 2: 80–90% หลังที่ 3: 70% หลังการผ่อนคลาย: ทุกหลัง: สินเชื่อสูงสุด 100% มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อกระตุ้นตลาดอสังหาริมทรัพย์ช่วงปลายปี 2564 โดยคาดว่ามูลค่าการโอนกรรมสิทธิ์ที่อยู่อาศัยทั่วประเทศในไตรมาส 4 ปี 2564 จะขยายตัวในกรอบ 1.0–2.0% และในปี 2565 อยู่ในกรอบ 0.6–1.6%

​หลังจากที่คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลง 0.25% มาอยู่ที่ระดับ 2.00% เมื่อวันที่ 26 ก.พ. 2568 ที่ผ่านมา อัตราดอกเบี้ยในตลาดเงินและตลาดพันธบัตรต่างก็ปรับตัวลดลงตามในทันที ตามกลไกการส่งผ่านของนโยบายการเงิน จุดสนใจหลังผลการประชุมกนง. รอบนี้ ก็คือ การประกาศปรับอัตราดอกเบี้ยของธนาคารพาณิชย์ที่เริ่มขึ้นภายใน 1 วันตามหลังกนง. และเป็นการลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ขาเดียว โดยอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ MLR, MRR และ MOR ปรับตัวลงในกรอบประมาณ 0.10-0.25% ซึ่งมีผลตั้งแต่ต้นเดือนมี.ค. 2568     ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า การปรับลดดอกเบี้ยจะมีผลต่อสัญญาเงินกู้ของสินเชื่อปล่อยใหม่ แต่จะช่วยแบ่งเบาภาระดอกเบี้ยของลูกหนี้พอร์ตปัจจุบันก็ต่อเมื่อหนี้ก้อนนั้นเข้าสู่ช่วงปรับดอกเบี้ยที่เป็นตัวอ้างอิง โดยคาดว่า สินเชื่อรายย่อยและสินเชื่อธุรกิจที่น่าจะได้รับอานิสงส์จากการปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ภายในช่วงกลางปีนี้ จะมีสัดส่วนประมาณ 56.4% ของสินเชื่อรวมทั้งระบบแบงก์ไทย สำหรับ 2 เรื่องสำคัญที่ต้องติดตามในช่วงที่เหลือของปี จะอยู่ที่อัตราดอกเบี้ยในประเทศจะลดลงอีกหรือไม่ และโมเมนตัมของสินเชื่อและสถานการณ์เศรษฐกิจในภาพรวม

จากเวทีหารือร่วมกันระหว่าง ธปท. และผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์และอุตสาหกรรมก่อสร้าง หนึ่งในข้อเสนอที่ถูกหยิบยกขึ้นมา คือ การผ่อนปรนหลักเกณฑ์การกำกับดูแลสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย หรือ มาตรการ LTV สำหรับการซื้อบ้านหลังที่ 2 และหลังที่ 3 เพื่อช่วยกระตุ้นภาคอสังหาริมทรัพย์ หากย้อนกลับไปใน 2 ช่วงสำคัญที่มีการผ่อนคลายมาตรการ LTV คือปี 2552 และปี 2564 ศูนย์วิจัยกสิกรไทย พบว่า การตอบรับของสถานการณ์สินเชื่อบ้านในระบบแบงก์ไทยต่อการผ่อนปรนหลักเกณฑ์ LTV ทั้ง 2 ช่วงเวลา มีลักษณะที่แตกต่างกัน  การผ่อนปรนมาตรการ LTV อาจช่วยกระตุ้นโอกาสการปล่อยสินเชื่อใหม่ โดยเฉพาะในกลุ่มลูกค้าศักยภาพที่มีรายได้ระดับกลาง-บน  ที่สถาบันการเงินสามารถจัดการความเสี่ยงด้านเครดิตได้ แต่ผลต่อสินเชื่อบ้านโดยรวมยังอยู่ในกรอบจำกัด

​งบการเงินปี 2567 ของกลุ่มแบงก์ (9 แห่ง) ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ สะท้อนประเด็นสำคัญ 3 เรื่อง ได้แก่ (1) รายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ยมีทิศทางดีขึ้น แม้รายได้หลักของกลุ่มแบงก์จะยังมาจากรายได้ดอกเบี้ยเป็นส่วนใหญ่ก็ตาม (2) ระดับหนี้เสียยังบริหารจัดการได้ แต่สัดส่วนสินเชื่อด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมยังขยับขึ้นเมื่อเทียบกับสิ้นปี 2566 และ (3) ค่าใช้จ่ายในการตั้งสำรองฯ ต่อสินเชื่อ เริ่มทยอยลดลง โดยเฉพาะในช่วงครึ่งหลังของปี สำหรับในปี 2568 ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดว่ามีโจทย์ท้าทาย 5 เรื่องที่ธุรกิจแบงก์ต้องเตรียมรับมือท่ามกลางความไม่แน่นอนของสถานการณ์เศรษฐกิจทั้งไทยและต่างประเทศ ประกอบด้วย (1) รายได้จากธุรกิจหลักจะยังมีกรอบการฟื้นตัวที่จำกัด (2) การดูแลจัดการประสิทธิภาพของค่าใช้จ่ายและต้นทุนต่างๆ (3) การติดตามดูแลให้ระดับค่าใช้จ่ายในการกันสำรองฯ สอดคล้องกับสภาวะความเสี่ยงของพอร์ตสินเชื่อ (4) การจัดการปัญหาคุณภาพสินเชื่อในเชิงรุกต่อเนื่อง และ (5) ติดตามเกณฑ์ของทางการที่อาจออกมาเพิ่มเติมและเตรียมกลยุทธ์รับมือกับสภาพการแข่งขันที่อาจเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะจาก Virtual Bank