ในเดือน ก.ย.68 การส่งออกจีนเร่งตัวขึ้นอยู่ที่ระดับสูงสุดในรอบ 6 เดือน เติบโตที่ 8.3%YoY จาก 4.4%YoY ในเดือน ก.ย. 68 ได้รับปัจจัยหนุนจากปัจจัยฐานที่ต่ำในปีก่อน และการส่งออกไปประเทศในอาเซียนที่ยังขยายตัวแข็งแกร่งที่ 15.6%YoY นำโดยการส่งออกไปเวียดนาม (+24.5%YoY) และไทย (+19.7%YoY) รวมถึงการส่งออกไปทางฝั่งยุโรป และเกาหลีใต้ยังเติบโตได้ดี ซึ่งช่วยชดเชยการส่งออกไปสหรัฐฯ ที่ยังปรับลดลง -27.0%YoY โดยการส่งออกจีนไปสหรัฐฯ ลดลงมาต่อเนื่องตั้งแต่เดือน เม.ย. 68 ทั้งนี้ การนำเข้าของจีนเติบโตเร่งตัวขึ้นเช่นกันอยู่ที่ 7.4%YoY เดือนก.ย.68 จีนเกินดุลการค้าอยู่ที่ 90 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
ความตึงเครียดสงครามการค้ารอบใหม่ระหว่างสหรัฐฯ เกิดขึ้นอีกครั้ง โดยมีรายละเอียด ดังนี้
- ทางจีนได้ออกมาประกาศยกระดับคุมเข้มการส่งออกแร่หากยากที่เป็นหนึ่งในข้อตกลงการระงับภาษีตอบโต้ระหว่างสหรัฐฯ และจีน โดยขยายขอบเขตมาตรการควบคุมการส่งออกจากในเดือนเม.ย.68 เช่น เพิ่มประเภทของแร่หายากที่ถูกควบคุม เป็นต้น
- ขณะที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้ออกมาระบุว่าจะเก็บภาษีจีนเพิ่มอีกจากอัตราเดิมที่ 100% เริ่มวันที่ 1 พ.ย.68 ซึ่งจะทำให้อัตราภาษีทั้งหมดหลังทรัมป์เข้ามาดำรงประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะอยู่ที่ราว 130% และเมื่อรวมกับภาษีในสงครามการค้ารอบแรกจะเท่ากับว่าสหรัฐฯ เก็บภาษีสินค้านำเข้าจีนที่ราว 156% ซึ่งใกล้เคียงกับภาษีตอบโต้ในช่วงเดือน เม.ย. 68
- จีนยังได้ตอบโต้ประกาศเก็บภาษีค่าธรรมเนียมเรือพิเศษ (Special port fee) กับเรือทุกประเภทที่มีความเกี่ยวข้องกับสหรัฐฯ โดยอัตราการเก็บจะเพิ่มขึ้นในทุกปี โดยเริ่มที่อัตราใกล้เคียงกับที่สหรัฐฯ เก็บจากจีนที่ 400 หยวนในท่าเรือแรกที่เทียบท่าและเก็บสูงสุดไม่เกิน 5 ครั้งต่อปี ซึ่งเป็นการตอบโต้ที่สหรัฐฯ ได้ประกาศเก็บค่าธรรมเนียมเทียบท่ากับเรือที่ต่อในจีน โดยจะมีผลบังคับใช้วันเดียวกันในวันที่ 14 ต.ค. 68 ทั้งนี้ การเก็บค่าธรรมเนียมเรือสหรัฐฯ ของจีนคาดเป็นการแสดงตอบโต้เชิงสัญลักษณ์ เนื่องจากปัจจุบันเรือที่ต่อในสหรัฐฯ คิดเป็นสัดส่วนไม่ถึง 1% ของเรือขนส่งทั่วโลก
การส่งออกจีนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568 เติบโตดีกว่าคาดการณ์ ขณะที่ความตึงเครียดของสงครามการค้ารอบใหม่คาดไม่ทำให้อัตราภาษีที่สหรัฐฯ เก็บจากสินค้านำเข้าจีนกลับไปสูงกว่า 100% เหมือนในเดือนเม.ย.68 ล่าสุดทางสหรัฐฯ ได้ออกมามีท่าทีที่อ่อนลงกับจีน ทั้งนี้ อัตราภาษีที่สหรัฐฯ เก็บจากสินค้านำเข้าจีนในปัจจุบันอยู่ที่ 57.6% (อ้างอิงจาก PETERSON INSTITUTE FOR INTERNATIONAL ECONOMICS) ซึ่งเป็นระดับที่สูงมากจนทำให้ส่งออกจากจีนไปสหรัฐฯ ชะลอตัวติดต่อกัน 6 เดือนที่ผ่านมา
ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่าการส่งออกจากจีนไปสหรัฐฯ จะยังมีแนวโน้มหดตัวต่อเนื่อง แต่การส่งออกไปประเทศอื่น ๆ เช่น อาเซียน และอียู จะช่วยบรรเทาผลกระทบได้บางส่วน อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และจีนจะยังมีอยู่ โดยคาดว่าจะมีเก็บภาษีรายสินค้า และเพิ่มควบคุมการส่งออกในสินค้าอื่น ๆ เพิ่มเติมนอกจากนี้ ความเสี่ยงในรายละเอียดที่เข้มงวดขึ้นจากการเรียกเก็บอัตราภาษีสวมสิทธิ์ (Transshipped) ที่จะถูกเรียกเก็บภาษีในอัตรา 40% จะยังเป็นปัจจัยกดดันการส่งออกของจีน
ทั้งนี้ ติดตามการประกาศตัวเลข GDP ไตรมาส 3/2568 ของจีนในวันที่ 20 ต.ค.68 นี้ และจีนจะเริ่มมีการประชุม 4th plenum ในวันที่ 20-23 ต.ค.68 โดยคาดว่าจะมีการเปิดเผยแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15
